Öz
Uluslararası literatürde giderek daha fazla tartışılmaya başlanan yaşam kalitesi temalı araştırmalar, birçok bilim dalının ilgi alanındadır. Son dönemde iktisat biliminin de ilgi alanına giren yaşam kalitesi kavramı ve ölçümleri, özellikle kamu ekonomisi ve hükümet politikaları ile yakından ilgilidir. Bu alanlarda alınacak kararların ve yapılacak uygulamaların daha etkin sonuçlara ulaşabilmesi için, bireyleri mutlu ve memnun eden değerlerin tespiti oldukça önem taşımaktadır. Bu araştırmada yaşam kalitesine yönelik yapılan analizler TRC2 Bölgesini oluşturan Diyarbakır ve Şanlıurfa illerini içermektedir. İl analizleri yapılırken 6360 Sayılı kanunla belirlenen güncel ilçeler dikkate alınmıştır. TRC2 Bölgesi’ni kapsayan bu araştırmada, hem kalitatif hem de kantitatif yöntemler kullanılarak yaşam kalitesi endeksleri elde edilmiştir. Endekslerin dayandığı iki temel veri tabanı söz konusudur. Bunlardan ilki araştırma kapsamındaki ilçelerde rassal olarak belirlenen hanehalkları ile yapılmış anketler; ikincisi ise yine ilçe düzeyinde derlenen istatistiki veri setleridir. Çalışmanın çıkış noktası ve belki de benzer çalışmalardan olan farkı; yaşam kalitesini içeren çalışmalarda genellikle sadece nicel verilerin kullanılmasına karşın, bu çalışmada hem nicel hem de nitel verilerden faydalanılacak olmasıdır. Çünkü yaşam kalitesi, hem mevcut durumun hem de mevcut duruma ilişkin algının yansıtılması açısından büyük önem taşımaktadır. Sonuç olarak bu çalışmada bir yandan yaşam kalitesi endeksini oluşturan somut verilerden, öte yandan yaşam kalitesine yönelik algının tespit edilebilmesi için anket sonuçlarından yola çıkılmıştır. TRC2 Bölgesi’nde toplam 3.000 anket yapılmış olup, bu örneklem büyüklüğü bölgenin temsiliyeti açısından % 95 güven aralığında ±1,8 hata payı içermektedir. 3.000 anket, il ve ilçe nüfuslarıyla orantılı olarak dağıtılmıştır. Buna göre Diyarbakır’da ve Şanlıurfa’da 1.500’er anket tamamlanmıştır. Yapılan analizler sonucunda araştırmaya temel teşkil edecek veriler, temel göstergeler, ekonomik yapı, çevresel yapı ile kentsel ve kişisel yaşam başlıkları olarak 4 ana kategoride gruplandırılmıştır. Temel göstergeler alanında demografik yapı, eğitim, sağlık, sosyal yaşam ve güvenlik verileri derlenmiş ve alt endeksler üretilmiştir. Ekonomik yapı alanında ise, ekonomik kapasite, ticari hayat, finansal piyasalar, turizm ve tarım alt endeksleri oluşturulmuştur. Çevresel yapı başlığı, altyapı, çevre ve ulaşım verilerini içermekte iken; kentsel ve kişisel yaşam başlığı kentsel ve kişisel memnuniyete dönük algı verilerini kapsamaktadır. Böylece TRC2 Bölgesinde ilçe düzeyinde toplam 127 değişken, endeks hesaplamasına dâhil edilmiştir. Araştırma bulgularında da görüleceği üzere, hem anket sonuçları hem de istatistiki veri tabanına dayalı endeks sıralamaları; ilçe düzeyinde, il ve bölge sıralamalarıyla birlikte analiz edilmiş, ilçelerin yaşam kalitesi açısından mevcut durumları ortaya konulmuştur. Raporda hesaplanan endekste istenilmesine rağmen veri kısıtı nedeniyle birtakım veriler hesaplamaya dâhil edilememiştir. Bu durum özellikle yeni ilçelerin varlığından kaynaklanmaktadır. Ancak genel olarak bakıldığında tüm ilçeler düzeyinde 127 veriden oluşan bir veri tabanı ile hesaplanan yaşam kalitesi endeksi, kamu kesiminde karar alıcılara önemli bir kaynak teşkil edecektir. Aynı zamanda ilçe düzeyinde yapılan anketlerin sonuçları da yaşam kalitesine yönelik algının tespiti açısından özgün bir veri tabanıdır. Tarafımızca yapılmış olan analizlere ilişkin tüm ham veri seti Karacadağ Kalkınma Ajansı’yla paylaşılmıştır. Böylece çalışmanın güncellenmesinin ve ilerleyen yıllarda sürdürülebilirliğinin önü açılmıştır.
Keywords
Quality of Life; TRC2 Region; Diyarbakır; Şanlıurfa; Regional Development
Derived from the title and available description; not stated by the work.
Anahtar kelimeler
Yaşam Kalitesi; TRC2 Bölgesi; Diyarbakır; Şanlıurfa; Bölgesel Kalkınma
Topics
Financial markets / Finansal piyasalar Regional economics / Bölgesel iktisat Urban economics / Kentsel iktisat Quality of life / Yaşam kalitesi Yaşam Kalitesi Endeksi TRC2 Bölgesi Diyarbakır Şanlıurfa Bölgesel Kalkınma İlçe Düzeyinde Yaşam Kalitesi Bölgesel Eşitsizlikler Sosyoekonomik Gelişmişlik Kentsel Yaşam Kalitesi Yaşam Memnuniyeti Öznel Yaşam Kalitesi Nesnel Yaşam Kalitesi Hanehalkı Anketleri Yaşam Kalitesi Algısı Demografik Yapı Eğitim ve Sağlık Sosyal Yaşam Güvenlik Ekonomik Kapasite Turizm ve Tarım Çevresel Kalite Kentsel Altyapı Ulaşım Kamu Hizmetleri Yerel Yönetimler Bölgesel Kalkınma Politikaları Sosyal Göstergeler Composite indices / Bileşik endeksler Karacadağ Kalkınma Ajansı. Survey research / Anket araştırması
Cite this work
- APA 7
Şeker, M., Saldanlı, A., & Bektaş, H. (2014). TRC2 Bölgesi Yaşam Kalitesi Araştırması Diyarbakır – Şanlıurfa. Karacadağ Kalkınma Ajansı. https://www.karacadag.gov.tr/Planlama/Dosya/www.karacadag.gov.tr_2_LX3Y17UE_trc2_bolgesi_yasam_kalitesi_arastirmasi.pdf
- MLA 9
Şeker, M., et al. TRC2 Bölgesi Yaşam Kalitesi Araştırması Diyarbakır – Şanlıurfa. Karacadağ Kalkınma Ajansı, 2014. https://www.karacadag.gov.tr/Planlama/Dosya/www.karacadag.gov.tr_2_LX3Y17UE_trc2_bolgesi_yasam_kalitesi_arastirmasi.pdf.
- Chicago 17 (author-date)
Şeker, M., A. Saldanlı, and H. Bektaş. 2014. TRC2 Bölgesi Yaşam Kalitesi Araştırması Diyarbakır – Şanlıurfa. Karacadağ Kalkınma Ajansı. https://www.karacadag.gov.tr/Planlama/Dosya/www.karacadag.gov.tr_2_LX3Y17UE_trc2_bolgesi_yasam_kalitesi_arastirmasi.pdf.
Cite the version identified by the DOI or source record where available.
Download citation
BibTeX (.bib)RIS (.ris)EndNote (.enw)
RIS opens in Reference Manager, RefWorks, EndNote, Zotero and Mendeley. BibTeX works with LaTeX and Overleaf.
BibTeX
@book{seker2014trc2,
title = {TRC2 Bölgesi Yaşam Kalitesi Araştırması Diyarbakır – Şanlıurfa},
author = {Şeker M. and Saldanlı A. and Bektaş H.},
year = {2014},
publisher = {Karacadağ Kalkınma Ajansı},
url = {https://www.karacadag.gov.tr/Planlama/Dosya/www.karacadag.gov.tr_2_LX3Y17UE_trc2_bolgesi_yasam_kalitesi_arastirmasi.pdf}
}